Vajinada yanma, acı çok sık rastlanılan şikâyetlerdendir. Neredeyse tüm kadınlar hayatlarının belirli dönemlerinde vajina bölgesi ve çevresinde yanma ve acı hissi yaşamaktadır. Tahriş edici maddeler, cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve menopoz dahil olmak üzere birçok farklı vajinal yanma nedeni vardır.
Her nedenin kendine has belirtileri ve tedavi biçimleri vardır. Bu yazımda vajinada yanma hissinin olası on nedenini ve bu nedenlerin her biri ile ilişkili ortaya çıkan belirti ve şikâyetleri inceleyeceğiz. Ayrıca mevcut tedavi seçeneklerinden de bahsedeceğim.
Vajinal yanma, tahriş ve acı hissinin nedeni vajina mantar enfeksiyonu, bel soğukluğu, alerji, menopoz gibi birçok farklı nedenden ötürü olabilir. Gelin bu nedenleri ayrıntılı şekilde inceleyelim.
Bazı şeyler vajinayla doğrudan temas ettiklerinde vajinanın cildini veya mukozasını tahriş edebilir. Bu kontakt dermatit olarak bilinir. Kontakt dermatite neden olabilecek tahriş edici maddeler arasında sabunlar, kumaşlar ve parfümler bulunur.
Yanmanın yanı sıra, diğer belirti ve şikâyetler şunları içerir:
Tahriş için ana tedavi şekli, tahrişe neden olan şeyden kaçınmaktır. Tahriş edici unsurdan kaçınmak ve bölgeyi kaşımamak cildin iyileşmesini sağlar. Bazen takviye olarak ilaca ihtiyaç duyulabilir.
Bakteriyel vajinozis (BV),vajinada belirli türde çok fazla bakteri bulunduğunda meydana gelen ve bölgenin normal dengesini etkileyen bir durumdur. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine (CDC) göre bakteriyel vajinoz, 15 ila 44 yaş arası kadınlarda en yaygın vajinal infeksiyondur. BV'nin bir belirtisi de, idrar yaparken de ortaya çıkabilen vajinada yanma hissidir. BV her zaman şikâyetlere neden olmaz.
Bakteriyel vajinozisin belirtileri şunlardır:
Bakteriyel vajinozisi olan bir kişinin cinsel yolla bulaşan hastalıklara yakalanma riski artar, bu nedenle BV belirtileriniz varsa, bir doktor tarafından kontrol edilmeli ve tedavi edilmelisiniz. Bakteriyel vajinozisin tedavisi genellikle fitil ve/veya oral antibiyotik tedavisidir.
Vajinal mantarın neden olduğu vajinal enfeksiyon, yanma hissine neden olabilir. Bunun tıbbi adı kandidiyazis’dir. Halk arasında mantar, maya veya pamukçuk olarak da bilinir.
Vajinal mantar belirtileri şunlardır:
Tedavide genellikle vajinal fitil, krem ile ağızdan kapsül olarak içilen mantar kapsülü ilaçları kullanılır.
Trikomonas enfeksiyonu olarak da bilinir, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en yaygın cinsel yolla bulaşan haztalıktır. Trichomoniasis, cinsel ilişki sırasında bir kişiden diğerine geçen bir parazitten kaynaklanır.
Trikomonas enfeksiyonu belirtileri ve tedavisi:
Vajinal Trikomonas enfeksiyonu olanların % 70 ‘i herhangi bir belirti vermez. Enfekte kişilerin sadece yüzde 30'u belirti verir. Vajinada yanma şikayeti ile birlikte aşağıda sayılan diğer belirtilerde görülür:
Trichomoniasis, içeriğinde metronidazol veya tinidazol ilaçları olan fitiller ve haplar kullanılarak tedavi edilir.
Mesane, üretra ve böbrekler dahil olmak üzere idrar yolunun farklı bölümleri enfekte olabilir. İdrar yolu enfeksiyonu (İYE) olan bir kadın idrar yaparken muhtemelen vajinada yanma hissedecektir.
Bir idrar yolu enfeksiyonunun diğer belirtileri şunlardır:
Genellikle idrar yolu enfeksiyonlarını tedavi etmek için antibiyotik reçete edilir. İdrar yolu enfeksiyonu antibiyotik tedavisi başladıktan yaklaşık 5 gün sonra temizlenecektir.
Bel soğukluğu, Neisseria gonorrheae adı verilen bakterilerin rahim ağzı, rahim ve fallop tüpleri gibi mukoza zarlarını enfekte ettiği bir enfeksiyondur. Genellikle enfeksiyonu olan biriyle cinsel temas yoluyla bulaşır. Bu cinsel yolla bulaşan hastalık, özellikle 15 ila 24 yaş arasındaki kişilerde yaygındır.
Kadınlar idrar yaparken vajinal yanma ve aşağıdaki belirtileri yaşarlar:
Gonore, genellikle ikili antibiyotik tedavisi gerektiren doğru tıbbi tedavi ile tedavi edilebilir.
Klamidya diğer bir bel soğukluğu nedenidir. Chlamydia trachomatis adında bir bakteri neden olur ve tipik olarak enfeksiyonu olan biriyle cinsel temas yoluyla bulaşır. Araştırmalar, klamidya hastalarının en az yüzde 70'inin hiçbir belirti yada şikayet yaşamadığını gösteriyor, bu nedenle durum bazen "sessiz" enfeksiyon olarak bilinir.
Semptomlar ortaya çıktığında vajinada yanma hissinin yanı sıra şunları içerebilir:
Klamidya antibiyotiklerle tedavi edilir. En sık reçete edilenler azitromisin ve doksisiklindir.
Genital uçuk yada diğer adıyla Genital herpes, herpes virüsüne sahip bir kişiyle ten tene temastan bulaşır. ABD'de 14 ila 49 yaşları arasındaki 6 kişiden 1'inde genital uçuk olduğu ve kadınların enfeksiyona erkeklerden daha yatkın olduğu tahmin edilmektedir.
Bir kişiye bir kez virüs bulaştığında ömür boyu kalıcıdır. Sadece zaman zaman aktifleşebilir. Genellikle bağışıklığımızda zayıflama olduğunda aktifleşir. Ancak virüs aktif hale geçmediği sürece herhangi bir belirti veya şikayet geliştirmez.
Virüs aktif hale gelirse, vajinada genital herpes belirtisi olan ağrı ve yanma hissi yapan lezyonlar oluşturur. Diğer semptomlar şunlardır:
Birkaç gün sonra ağrılı yaralar, kabarcıklar veya ülserler de gelişebilir. Genital herpes semptomları antiviral ilaçlarla tedavi edilebilir ancak ne yazık ki virüsü vücuttan tam atamayız.
Vajinal yanma, menopoz döneminin bir sonucu olabilir. Bir kadının menopoza girmeden önce vücudundaki değişen hormon seviyeleri vajinayı etkileyebilir. Vajinal yanma, özellikle seks sırasında bu değişikliklerin olası bir sonucudur.
Menopoz geçişinin diğer yaygın belirtileri şunlardır:
Menopoza giren tüm kadınların tüm şikayetlerini hafifletmek için bitkisel ve hormon ilaçları önerilebilir. Bazen anti depresanlar da tedavi olarak verilir.
Bazı kadınların bağışıklık sistemleri belirli maddelere karşı aşırı duyarlı hale gelebilir. Bu maddeler vajina ile temas ettiklerinde alerjik tahrişe neden olabilir.
En sık genital alerjiye neden olabilen maddeler:
Tedavi esas olarak tahrişe neden olan maddeden kaçınmayı içerir. Hangi maddeye karşı alerjiniz olduğunu bilmiyorsanız klinik bir ortamda kontrollü bir reaksiyonu uyarmak için şüpheli alerjeni kullanarak yapılan yama testi, hangi maddenin sizde yanma hissi yarattığını belirlemeye yardımcı olabilir.
Vajinada yanma, kadınların jinekoloji kliniklerine en sık başvurduğu şikâyetlerden biridir. Özellikle menopoz sonrası dönemde veya hormonal değişikliklerin yoğun olduğu dönemlerde vajinal dokuda hassasiyet, kuruluk ve irritasyon gelişebilir. Bu durum çoğu zaman yanma, batma veya kaşıntı hissi ile kendini gösterir. Birçok kadın bu problem nedeniyle jinekoloji uzmanlarına başvurmakta ve günlük yaşam kalitesini etkileyen bu durum için etkili bir tedavi aramaktadır.
Son yıllarda jinekoloji alanında gelişen teknolojiler sayesinde vajinal sağlık problemlerinin tedavisinde yeni yöntemler kullanılmaya başlanmıştır. Bu yöntemlerin başında MonaLisa Touch CO₂ lazer tedavisi gelmektedir. Özellikle vajinal atrofi, kuruluk ve yanma gibi şikâyetlerin tedavisinde modern ve minimal invaziv bir yöntem olarak öne çıkmaktadır.
Fraksiyonel CO₂ lazer tedavisi, vajinal mukozada doku yenilenmesini uyaran modern bir tedavi yöntemidir. Bu teknoloji vajinal dokuda mikrotermal etki oluşturarak doğal iyileşme mekanizmalarını harekete geçirir.
CO₂ lazer enerjisi uygulandığında vajinal dokuda küçük mikrokanallar oluşur. Bu mikro hasar alanları iyileşme sürecini tetikler ve dokuda yeniden yapılanma başlar. Bu süreçte aşağıdaki biyolojik etkiler ortaya çıkar:
Vajina yanma için lazer tedavisi genellikle poliklinik ortamında gerçekleştirilen kısa süreli bir işlemdir. İşlem sırasında vajina içine özel bir lazer probu yerleştirilir ve lazer enerjisi vajinal kanal boyunca kontrollü şekilde uygulanır.
Tedavi süreci genellikle şu şekilde planlanır:
CO₂ lazer tedavisi son yıllarda jinekolojide giderek daha fazla tercih edilmektedir. Bunun başlıca nedenleri şunlardır:
CO₂ lazer tedavisi özellikle aşağıdaki durumlarda tercih edilebilir:
Klinik çalışmalar fraksiyonel CO₂ lazer tedavisinin vajinal sağlık üzerinde olumlu etkileri olduğunu göstermektedir. Araştırmalar tedavi sonrasında vajinal epitel kalınlığında artış ve dokuda kollajen üretiminde yükselme olduğunu ortaya koymuştur.
Bu değişiklikler sayesinde:
Vajinada yanma, kadınların yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilen bir problemdir. Özellikle menopoz sonrası dönemde ortaya çıkan vajinal atrofi bu şikâyetin en yaygın nedenlerinden biridir. Fraksiyonel CO₂ lazer tedavisi vajinal mukozayı yenileyerek dokunun daha sağlıklı hale gelmesine yardımcı olabilir.
Vajina yanması için vajinal lazer tedavisi, minimal invaziv olması ve hızlı iyileşme süreci sayesinde son yıllarda jinekoloji alanında giderek daha fazla tercih edilen modern bir tedavi yöntemidir.
Op. Dr. Fatih AdanacıoğluKadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Merhaba geçen hafta doktor beye geçici dikim ve daraltma yaptırmıştım, beklediğimden daha iyi sonuç verdi herşey olumlu geçti fakat Bikaç gün sonra farklı sebeblerden ayrıldık bazen ne yapsanda kader de olmayınca olmuyormuş sadece yazmak...
Merhaba Didem hanım, o gün size teşekkür edemedim. Öncelikle çok teşekkür ederim ilginiz alakanız için Fatih hocam ve özellikle siz bir de ismini bilmediğim Anestezimi yapan hanımefendi o kadar hassas ve iyi davrandınız ki gerçekten beni...
Merhaba bunu yazmayı kendime borç bildiğim için yazıyorum. 3 sene önce size kızlık zarı dikimi için gelmiştim. Evlendim ve kanamama oldu darlıkta çok iyiydi. Hep unca sene korku ile yaşadım son ana kadar olur mu olmaz mı kanama diye evle...
Herşey için çok saolun teşekkürler. Hayatım kurtuldu size ne kadar teşekkür etsem az olur. Hakkınızı helal edin. Kafamda oluşan her soruyu sordum çok teşekkür ederim. İyi ki sizleri tercih etmişim. Daraltma baya iyi, kan geldi ama t...
Merhabalar, ben teşekkür etmek için yazıyorum. Herşey çok yolunda gitti ben ilk ilişkide dahi bu kadar zorlanmadım. Ama kanamam çok oldu, o normal mi darlık vs. ilk halinden bile daha iyi oldu....